|
آسمان شب تاريخ: 15/7/1387 زمان: 48 دقيقه موضوع: عصر فضا ميهمان: پوريا ناظمي خبرنگار علمي مجري: اين تلسكوپ هابل است كه توانسته پرده اسرار را از كيهان كنار بزند و در واقع ما بتوانيم بخشهاي از كيهان را نگاه كنيم. ميهمان: هابل كاري را كه انجام داده شبيه است به تابلويي كه به ديوار است پنجره اي را گشوده به كيهان و بخشهاي از عالم را براي ما معلوم كرده و نشان داده كه پيش از آن نديده بوديم. اما هابل آغاز راه است هابل اولين تلاش ما براي ديدن آسمان از پشت حجاب اتمسفر زمين بود از جايي كه فلورانس ها تنش هاي نوري اجازه نمي داد تلسكوپ هاي زميني به خوبي رصد كنند اما اين تازه آغاز راه است و شايد اين روزها در پايان روزهاي هابل باشيم اما آغاز نگاه عميق ما به اسمان خواهد بود با هابل جايي كه بعد از آن جيمزر فعاليتش را اغاز مي كند و نسلهاي بعدي تلسكوپ هاي فضايي ظهور خواهند كرد شگفتي هاي هابل كم نيست اما در برابر آنچه كه در آينده بايد منتظر آن باشيم مثل اولين قدم كوچكي است كه انسان برداشته است. مجري: همه ي اينها را مديون جادوي فن آوري فضا هستيم كه گام هاي زيادي را براي بشر به وجود اورد براي دانستن بيشتر از جهاني كه در آن زندگي مي كنيم ميهمان: قطعاً همين طور است در حدود 51 سال به جايي رسيديم كه حوزه ي از زندگي بشر را پيدا نمي كنيم كه وابسته به تكنولوژي فضايي نباشد و اين در حد يك معجزه بزرگ علمي مي تواند قلمداد شود امروز فضا فقط براي نگاه كردن به اسمان نيست براي نگاه كردن به زمين است براي بهبود شرايط زيستن ما روي اين كره دارد استفاده مي شود و در عين حال رازهايي را پاسخ مي دهد و رازهاي جديدي را پيش روي ما مي گذارد. مجري: يكسري جملات هستند كه تاريخ علم به آنها بسيار مديون است يا بهتر بگويم در پس اين جملات و واژه ها داستان هاي مهمي و مهيجي از تاريخ علم نهفته است مثل اورگا اورگا يا مثل آقاي واتسون صداي من را مي شونيد اولين مكالمه ي تلفني كه رخ داد يا جمله معروف زمين گهواره بشر است و هيچ كودكي در گهواره باقي نخواهد ماند.يك مقدار بلند پروازانه تر اوليه قدمي كه انسان بر سطح كره ماه گذاشت و اين جمله را گفت اين گامي كوچكي است براي من و گام و قدمي است براي بشريت اينها همه صداهايي هستند در گوش ما از علم داستانهاي بسيار مهيجي پديد مي آورد اما يك صداي ديگر است كه بسيار مهيج تر بود يك صداي كوتاه كه در پس خودش رازهاي زيادي را گشود اين بيب بيب كوچك چه اسراري را بر ملا نكرد. ميهمان: اين بيب بيب را خيلي ها به صداي نخستين صداي كودكي عصر فضا تعبير كرده اند. واقعاً هم همين بود در مقايسه با چيزي كه بعداً اتفاق افتاد و در مقايسه با آن كارهايي كه الان مي شود خيلي ابتدايي تر بود در برابر كارهايي كه در آينده انجام خواهد شد. اما اين بيب بيب يك پالس راديويي ساده است كه به صورت منظم به زمين ارسال مي شد خبر از حضور موفق اولين ماهواره در مدار زمين بود. 51 سال پيش همين شب ها و روزها مردم زمين نگاه مي كردند و البته آن موقع خيلي دوستانه نگاه نمي كردند. متاسفانه يا نمي شود گفت تقدير اين گونه بوده تقدير سياره ما كه بسياري از پيشرفت ها از دل رقابت هاي بعضاً ناخوشايند بيرون آمده عصر فضا هم يكي از محصولات اگر به اين سرعت پيشرفت كرد يكي از دلايلش رقابت جنگ سرد بود. شوروي سابق و ايالات متحده و به طور كلي دو بلوك شرق و غرب داشتند رقابت مي كردند. زماني كه واقعاً خبر اعلام شد اولين ماهواره در مدار زمين قرار گرفت اگرچه اين روز همه جهان به آن مناسبت هفته ي فضا را جشن مي گيرند. و اين را آغاز عصر فضا مي دانند اما در آن موقع بسياري در غرب نگران بودند از اين كه اين تكنولوژي به دست روسها افتاده و ممكن است خطراتي داشته باشد. داستان فضا خيلي قبل از تر از اين بيب بيب و قرار گرفتن ماهواره ها در مدار زمين آغاز شده بوداين جملات تاريخي كه گفتيد جمله معروف ديگري هم است كه نيوتن دارد و مي كويد اگر من افق دورتري را مي بينيم به اين خاطر است كه روي شانه غولها ايستاده ام. غولهاي بسيار ظهور كردند در تاريخ تمدن بشر كه عصر فضا بر شانه ي آنها قد علم كرد و آنها نبودند امروز عصر فضا هم نبود ريشه ها را مي توانيم در دور دست ترين روياهاي جمعي انسان در استطوره هاي باستان ببينيد زماني بعد اين استطوره ها و روياها جنبه علمي تر و عملي تر به خودشان گرفتند اما هميشه اين حسرت پرواز هميشه اين آرزوي جدا شدن زمين با ما بود و ما به عصر علمي راهنمايي كرد عصر علمي تر از قرن 17 آغاز مي شود همان زماني كه نيوتن قوانين معروف خودش را مي نويسد كه در كتاب اصول فلسفه ي طبيعت و قوانين حاكم بر طبيعت را توصيف مي كند بعد از آن اولين ايده ها در پرواز ماهواره ها شكل مي گيرد كسي كه از آن به نام پدر فضانوردي ياد مي كنند. اسيلوسفكي ممكن است نتوانيم با لحجه روسي تلفظ كنيم اين معلم نيمه ناشنوا اولين بار مي شيند و اولين ايده هاي پرواز را شكل مي دهد و پرواز را فراسوي فضا و محاسبات رياضي آن را آنجام مي دهد. شخص فرهيخته اي بود مسلماً آن موقعه چيزي به نام دانش فضانوردي وجود نداشت انتظار تحصيلات آكادميك در مورد فضا معني نداشت. و به جنون متهم شد. شايد زماني كه كلارك هم ايده ماهواره هاي مخابراتي را مطرح مي كرد نيز به او هم گفتند تو مجنون شدي. مي دانيد كه آن مقاله چندين بار رفت و برگشت و در ابتدا سردبير آن مجله تصميم نداشت آن مقاله را چاپ كند. و به هر حال با اصرار يكي از آن دستيارانش اين كار انجام شد و چاپ شد. ماهواره هاي كه امروز خارج از ايران اين برنامه را مي بيند با كمك اين ماهواره ها است. امواجي كه تصاوير ما را منتقل مي كند به نقطه 36000 كيلومتر بالاتراز سطح زمين مي رود و از آنجا رله مي شود به نقاط ديگري كه قرار است با گيرندگانشان آن تصاوير را دريافت كنند. و فقط تصور كنيد همين ماهواره ها نبود امروز زندگي ما چه قدر دشوار بود شبكه هاي بانكي ماهواره اي از كار مي افتاد مخابرات ماهواره اي از كار مي افتاد ارتباط راديو و تلويزيوني از كار مي افتاد. باز متاسفانه نقطه اوج و نقطه آغازي بر اين عصر فضا از دل يك رويداد تلخ بلند شد. رويدادي كه جهان را به آتش كشيد متاسفانه آغاز عصر فضا را خيلي مشخص بگوييم بايد برگرديم سراغ موشكهاي قاره پيماي V2 كه آلمان ها ساختند و هدفشان هدف فضايي نبود هدف ويران گري بود ولي خوشبختانه در سالهاي بعد از اين خاكستر جنگ ققنوس خرد بلند شد و ما را به عصر فضا راهنمايي كرد. V2 به دو بلوك شرق و غرب رفت و اولين موشكهاي را ساخته شد كه از ارتفاع 100 كيلومتر عبور كرد و اولين ابزارهاي علمي روي آن سوار شد و بعداً بر مبناي همين ها بود كه نخستين آزمايشگر ها به مدارهاي بالاتر رفت و سطح دروازه هاي فضا پشت سر گذاشته شد و بعدها منجر شد به عصر فضا كه روسها و آمريكا به فضا رفتند. و رقابت ها روز به روز با هم داشتند از يك سو ماهواره مي رفت از يك سو اولين موجود زنده مي رفت اولين الحاق فضايي صورت مي گرفت و... مجري: الان كه 51 سال از آغاز عصر فضا مي گذرد همين صداي بوق ممتد كه از اين فضا پيما منتشر شد به جهان و اين عصر آغاز شد و به همين دليل اين سالها و روزها و اين هفته را هفته جهاني فضا قلمداد مي كنند. ميهمان: براي اينكه بدانيم چرا اين رويداد اين موضوع اين شايستگي را دارد كه يك هفته از 52 هفته ي سال را به آن اختصاص بدهيم بد نيست به اين فكر كنيم كه اگر كسي روز چهارم اكتبر 1957 به دنيا آمده باشد يعني روزي كه اسپوتنيك در مدار قرار گرفت امروز كه من و شما با هم صحبت مي كنيم 51 سالش است. در مدت زماني كه يك كودك به دوران ميانسالي خودش رسيده فضا آنچنان ما را به خودش وابسته كرده كه رويدادها و زندگي روزمره ما در دورترين نقاط سياره ما به فضا وابسته شده است از طرف ديگر پيشران هاي ما از منظومه شمسي گذشته اند. رباط هاي ما سيارات را دارند كاوش مي كنند چشمان تيزبيني مثل هابل دارند از مدار زمين به شكوهي اين چنين مي نگرند. سيارات فراخورشيدي را به كمك اين تكنولوژي كشف مي كنيم. به جستجوي حيات در فراسوي منظومه شمسي مي رويم. اين داستان شور انگيز فقط 51 سال قدمت دارد از زماني كه به دنيا آمد تا الان. و بد نيست دوباره به خاطر بياوريم از زماني كه اولين بار انسان توانست از زمين بلند شود با يك وسيله موتوري اندكي بيش از 100 سال مي گذرد و به ياد بياوريد چند هزار سال است كه ما روي زمين داريم زندگي مي كنيم تنها در 51 سال اخير يعني در زماني كه يك انسان به ميان سالي مي رسد در برابر كل تمدن ما در برابر چندين سال تمدن مستند ما عمر عصر فضا است و اين چنين تاثير بر شئون زندگي ما گذاشته صد سال ديگر كجا خواهيم بود هزار سال ديگر اگر بشري وجود داشته باشد و سياره مان را نابود نكرده باشيم اين عصر و تكنولوژي چه با ما خواهد كرد و ما را به كجا خواهد برد. مجري: سال پيش به واسطه گذشت و عبور از 50 سال تولد عصر فضا اين سال با نام نيم قرن در فضا نام گذاري شد امسال شعار ديگري گذاشته شده و كاوش در فضا شعار امسال است جستجو در سيارات منظومه شمسي و چنين محتواي در برگيرنده ي اين انديشه و اين تصور بشر قرن 21 در سال 2008 است كه چگونه مي توانيم دامنه جستجوي خودمان را در سيارت منظومه شمسي گسترش بدهيم اين سوال در ذهن من به وجود مي آيد با توجه به اين در واقع ابزاري كه در گوشه و كنار منظومه شمسي وجود دارد ادامه اين جستجو چه هدفي را در بر مي گيرد؟ ميهمان: سوال هايي كه فضا و فن آوري فضا قرار است به آن جواب بدهد بخشي از آن چيزهاي دم دستي است يكي از اين سياراتي كه راجب آن صحبت مي كنيد سياره ي خودمان زمين است اين بخشش به زندگي روزمره ما بستگي دارد امروز مي دانيد كه در همين هفته ها يي كه با هم صحبت مي كنيم ماهواره اي به فضا پرتاب مي شود كه وظيفه ي آن مستقيماً بر نظارت كردن بر تغييرات اب و هوايي زمين و گرمايش زمين كه بزرگ ترين خطري است كه دارد نسل ما را به عنوان انسان را تهديد مي كند. پس فضا دارد كمك مي كند تا ما اين را بررسي كنيم و مشكل را حل كنيم بحث پيش بيني رويدادهاي غير متقربه، سيل ها، زلزله ها سنجش از راه دور و بعلاوه كشف منابع زيرزميني و نقشه برداري و شناسايي محيط زيست، هوا شناسي ها و هزار مورد ديگر مربوط به سياره ما است. اما فرارتر از آن فضا مي كوشد به سوالهاي پاسخ بدهد و يا داده هايي را در اختيار دانشمندان قرار بدهد كه به آنها كمك كند كه به برخي از سوالهاي اساسي جواب بدهند. اين سوالات اساسي چه هستند آيا ما در كيهان تنها هستيم؟ يكي از اهدافي كه به طور جدي و در پس زمينه ي تمام اكثر پروژه ها فضايي قرار دارد پيدا كردن رد حيات چه حيات موجود در جاي ديگر و ريشه هاي حيات ديگر در زمين. طرح جستجوي سيارات فراخورشيدي با آن دامنه وسيعي كه دارد يكي از نقاط عطف تكنولوژي فضايي در سالهاي آتي خواهد بود يكي از اهدافش پاسخگويي به اين سوال است بخش ديگري اين است كه زندگي ما را بهبود ببخشد و درك ما را نسبت به موقعيت خودمان بهبود ببخشد در واقع سه مقطع زماني را تكنولوژي فضايي هدف گرفته گذشته ي ما سرمنشا ما چه بود و چگونه به وجود آمديم اين هم حيات را شامل مي شود كه ريشه هاي حيات بر روي سياره ي ما چگونه شكل گرفتند چگونه رشد پيدا كردند حيات در كيهان چگونه شكل گرفته و رشد كرده و اساساً خود كيهان چگونه شكل گرفته و رشد كرده شما مي دانيد ابزارهاي قوي مثل تلسكوپ فضايي كه دارندعالم را در طول موج هاي مختلف رصد مي كنند سعي مي كنند اطلاعاتي را جمع آوري كنند كه به اين پرسش جواب داده شود ماهيت عالم ما چي است. ماده تاريك ماهيت واقعي اش چه چيزي است؟ انرژي ماده تاريك ماهيت واقعي اش چه چيزي است و عالم ما قرار است در نهايت به كجا برسد آيا آن تا ابد ادامه پيدا مي كند با چه سرعتي و با چه شتابي پس اين بحث هاي مربوط به گذشته است و امتداد آن به اينده مي رسد بحث هايي در مورد حال ما را پاسخ مي دهد در مورد اين كه امروز ما در كجا قرار گرفتيم جايگاه ما در كيهان كجاست وضعيت سياره ما و ديگر سيارات چگونه است. اين بخش بعدي است ما نه تنها نگاهمان به اينده است اينكه به سراغ آينده ي كيهان در مقياس بزرگ مي رويم بلكه به اينده انسان مي انديشيم اگر منابع زمين تمام شد به كجا بايد برويم. شايد سيارات و اقمار دور ما جاي مناسبي باشند گام بعدي ما كجا خواهد بود انسان بايد دوباره به ماه برگردد.به نظر مي رسد كه جوابش مثبت است. به خاطر اينكه دلايل متعددي دارد يك ماه پايگاه مناسبي براي اكتشافات مناسب فضايي و نجومي به حساب مي ايد. گام بعدي به مريخ رفتن آيا امكان سفر به مريخ وجود دارد آيا اگر ما سياره خودمان را ويران كرديم جاي ديگري براي زيستن داريم. آيا اين امكان وجود دارد كه سياره اي مثل مريخ را كلونايز كنيم همانند سازي و شبيه سازي كنيم با زمين. ايا امكان اين وجود دارد كه زماني مثلاً 5 قرن ديگر ما كوچ نشين هايي در مريخ داشته باشيم حتي مردم زمين را كوچ به دهيم به سمت مريخ به نظر مي رسد خيلي وارد دنياي افسانه ها مي شويم. اما به ياد بياوريد كه سياره ما چقدر خطر پذير است بخش ديگري كه كمك فن آوري فضايي به ما كرده در شناخت ضعف هاي خودمان بوده در شناخت موقعيت ناپايدار خودمان بود شما مي دانيد سياره ي ما با تمام نيروهاي دفاعي كه دارد با تمام جنگ افزارهايي كه در اين سياره انبار شده در برابر يك سنگي به قطر 1 يا 2 كيلومتر كاملاً خلاء سلاح باشد و تسليم باشد يك برخورد فضايي كوچك در مقايس فضايي كوچك مي تواند نقطه پاياني بگذارد بر روي زندگي در سياره ما. بنابراين كشتي كه ما روي آن نشسته اين كشتي مطمئني نيست گهواره اي كه از او صحبت مي شد گهواره اي مطمئني نيست به ياد بياوريم تنها ظرف 100 سال گذشته جمعيت سياره ما بيش از 4 برابر شده از اولين حضور انسان دانا بر روي زمين تا 100 سال پيش هيچ جمعيت ما به نقطه ي مشخصي مي رسد در طي 100 سال بعدي اين 4 برابر مي شود تصور كنيد چه فشاري بر منابع زمين فشاري به معادن ما اب هاي قابل استفاده ما، غذاي ما دارد وارد مي شود و اين يك بحران جدي است حالا تصور كنيد با اين روند افزايش چه بهداشتي كه ما داريم، طول عمر، امكانات رفاهي، صد سال آينده چند برابر مي شود شايد فكر كردن به آن ترسناك باشد تكنولوژي فضايي ضمن اينكه زندگي امروز ما را بهبود مي بخشد دارد سعي مي كند پيشنهاداتي را براي آينده قرار بدهد اما همه ي اينها تازه آغاز راه است اينكه مثلاً فرض كنيم كه سياره ما باقي بماند 1000 سال ديگر انسان به كجا مي رسد تصور بسيار عجيبي و دور از ذهن امروز باشد. ايا به اينجا خواهيم رسيد كه به جاي سفرهاي فضايي دو ماه يكبار به مدار زمين انجام بشود ما شهركهايي را در مدار زمين داشته باشيم. و خيلي دور از ذهن و واقعي است.از طرف ديگر همين الان كه من وشما صحبت مي كنيم تعداد زيادي از دانشمندان دارند با استفاده از فن آوري نانو روي تكنولوژي كار مي كنند كه بتوانند ريسمان هاي قدرتمندي را بسازند. ريسمان هاي كربني كه بتواند ايده آسانسورهاي فضايي را به واقعيت بپيوندد. يعني چه؟ يعني شما وارد يك پايگاهي مي شويد در يك كشور روسيه و يا استوايي در يك پايگاهي مي رويد در يك محفظه اي مي نشيند و بعد طبقه را انتخاب مي كنيد و با يك سيستم پيش ران عجيب و غريب شما 36000 كيلومتر مي رويد بالاتر از سطح زمين در مدار زمين ثابت و در آنجا به يك شهرك بر مي خوريد اين يك اسانسور فضايي است كه شما را به سرعت به مدار زمين مي برد جايي كه به شما اين امكان را مي دهد كه سفرهايي فضايي بعدي را با هزينه بسيار بسيار كمتر انجام دهيد. مجري: مگر مي شود باور كرد؟ ميهمان: خيلي سوال خوبي است بيا 100 سال برگرديم عقب زماني كه برادران رايت سوار آن هواپيماي كوچكشان شدند و پرواز كردند چه كسي باور مي كرد كه زماني انسان به مدار زمين برود چه كسي گمان مي كرد زماني ما بر روي ماه قدم بگذاريم. وقتي 100 سال پيش صحبت از قطارهاي سريع السير بود بسياري آن يك ايده ي تخيلي مي دانستند و مي گفتند كه چون اينها سريع حركت مي كنند هوا تخليه مي شود و شما از بين مي رويد ما روي ماه قدم گذاشتيم چه كسي فكر مي كرد كه يك ارتشي از آدمهاي مصنوعي يك ارتشي از موجودات ساخت ما بر روي مريخ قدم بزنند. امروز مي دانيم چندين و چند رباط در سطح مريخ و چندين رباط در اطراف مريخ دارند اين سياره را بررسي مي كنند. افسانه هايي كه به واقعيت تبديل شده چه كسي گمان مي كرد ما بتوانيم از نقطه اي بسيار دوردست در حد ده ميليارد سال نوري دور دست تر 11 ميليارد سال نوري دور تر از ما تصوير واقعي تهيه كنيم و آن را به ديوار اتاقمان بزنيم. گاليله چند سال پيش 400 سال پيش سال آينده ما 400 سال استفاده از تلسكوپ را جشن مي گيريم چه كسي به مخيله اش مي آمد كه چهار صد سال بعد از گاليله كه به زحمت مي توانست حلقه هاي زحل را ببيند ما به مرزهاي قابل رويئت كيهان رسيده باشيم و آنجا را ببينيم. چه كسي گمان مي كرد زمين زماني كه ما 400 سال قبل از مرحله ي زمين مركزي به خورشيد مركزي انتقال فاز بدهيم ظرف چهارصد سال به جايي برسيم كه اين خورشيد مركزي تبديل شود به يك ستاره معمولي در بين يكي از ستارگان كهكشاني به نام راه شيري كه بيش از 100 ميليارد ستاره دارد و خودش يكي از ميلياردها كهكشان است اين قدر بزرگ است كه ما حتي دركي از چيزي كه داريم نداريم. دانش نجوم به ما كمك كرد كه اين محيط را ببينيم و بعد فضا كمك كرد كه گامي را به بيرون بگذاريم آن جهش غول آسا در حال اتفاق افتادن است اما اين 50 سال با وجود تمام روياهايي كه به واقعيت رسانده حتي به اندازه يك قدم برداشتن نوك پا هم نمي رسد در برابر آن چيزي كه اتفاق خواهد افتاد. زماني خواهد رسيد كه مردم در ارتفاع 36000 كيلومتري زمين با آسانسور سفر كنند و آنجا بنشينند و در يك قهوه خانه در آن ارتفاع صحبت كنيم. زماني اين جمله، جمله ديوانه واري بود كه گفته مي شد كه يعني چه انسان ناچار از زمين قدم بگذارد مگر بيرون زمين كجاست با چه چيزي بيرون برويم و ما رفتيم همين الان تعدادي از همنوعان ما درايستگاه فضايي بين المللي دارند زندگي مي كنند چه كسي صد سال پيش باور مي كرد كه سه نفر آدم در ارتفاع 400 كيلومتري زمين در حالت بي وزني به صورت دائم زندگي كنند چه كسي باور مي كرد كه شما اگر شخص پولداري باشيد يك هفته تعطيلات را در فضا سپري كنيد اينها حتي ايده هايي بود كه با لفظي مثل ديوانه وار هم نمي شد وصفش كرد. چيزي فراتر از آن بود امروز واقعيت پيدا كرده خيلي از ارتباطات ما خيلي از اتفاقات ما واقعيت پيدا كرده كه زماني فقط در مغز تعدادي از ماجراجويان مي گنجيد. شما ببينيد در برابر همه پيش گويان قديم يك انگ ديوانه وجود دارد. ژول ورن وقتي از سفر به فضا صحبت مي كرد او را ديوانه خطاب مي كردند. اما امروز آن ديوانه ها آن انديشه هاي ديوانه وار و آن جنوني كه بر مبناي علم مي خواست مرزهاي موجود را بشكند ما را به اينجا رسانده همين امروز هم گروههاي بسياري دارند افق هاي آينده را ترسيم مي كنند و مطمئناً عصري كه آغاز شده عصري كه با صداي بيب بيب شروع شد به دوران خردسالي را به سرعت سپري خواهد كرد شما امروز ببينيد چيني ها دارند به فضا مي روند. ميل رفتن به فضا فقط يك ژست نيست يك نياز ضروري براي آينده است و هر كسي و هر كشوري و هر مليتي كه در اين راه قدم برندارد قطعاً اينده را از دست مي دهد نقشه هاي سياسي و معادلات اينده سياسي سياره ما ديگر روي زمين و جاهايي كه منابع انرژي را دارند تقسيم نمي شود آينده ما و اين مرزها در فضا ترسيم خواهد شد. مجري: همين چيزهايي كه شما گفتيد مي توان در سه كلمه خلاصه اش كرد و آن ماجرا جويي انسان هوشمند است انساني كه در اين كره خاكي با بلند نظري خودش قدم برداشته و توانسته حتي از دروازه هاي فضا عبور كند و همه اينها باز آن جمله ي معروف آلبرت انيشتين را به ذهن من مي آورد كه نامفهوم ترين مسئله در جهان اين است كه كه بفهميم جهان قابل فهم است. و فكر كنم فكر كردن به اين پرسش مهمي كه انيشتين در ذهن خودش متصور بود فرصت خيلي خوبي است كه بتوانيم به آينده بشر بر روي اين كره خاكي فكر كنيم. و به اينده حضور خودمان به عنوان انساني كه مي تواند موثر باشد در پيشرفت فن آوري فضا چه در ايران و چه در فضا و سهمي كه ايران مي تواند در اين حوزه داشته باشد و آن چه كه در آينده پيش روي بشري است كه همچنان زندگي و حيات خود را روي اين كره خاكي ادامه مي دهد. ميهمان: به هر حال مسيري كه آغاز شده مسير بسيار مهم و اينده سازي براي نوع بشر بوده كه از گذشته شروع شده و اولين گام هاي خودش را برداشته اما نبايد فكر كنيم اين مسير، مسير سهل و اساني است مسير بسيار گران قيمتي بوده فقط منظورم فقط مالي نيست فضا يكي از رشته هاي بسيار پر هزينه و ديربازده به حساب مي آيد به خاطر آن چه شما امروز مي كاريد ممكن در چندين نسل بعد جواب بدهد و نتيجه تحقيقات شما سالها و دهها طول بكشد تا به بار بنشيند. حتي از لحاظ انساني هم پر هزينه بوده بسياري از مردم و دانشمندان و بهترين مغزهاي اين سياره زندگي خودشان را براي پيشرفت اين دانش گذاشتند در حالي كه مي توانستند با اندكي از آن زمان خيلي موقعيت هاي بهتري داشته باشند اين راه كشته هاي زيادي داده فضا نوردان بسياري جان خود را از دست دادند. |
